زلزله
زلزله بلا است؟نه زلزله روال طبيعي خود را دارد،وخود يكي از آيات ونشانه هاي الهي است،وبراي خداشناسي كمك بزرگي است
اگر بلاءنيست چه ثمري دارد؟
1.اگر زلزله نبود ،قدر سكون زمين دانسته نمي شد [1]
2.رحمت خدا را مي رساند،چون اندك مي ماند تا مردم بتوانند فرار كنند[2]
3. موعظه و تخويفى است كه خدا مردم را به آن مى ترساند تا منزجر گردند از معاصى[3]
4.باعث صلاح واستقامت است[4]
5.در عوض اين گرفتاري هديه بزرگي در اخرت بدهد كه قابل مقايسه با دنيا نيست واگر مصلحت باشد اين عوض را در دنيا مي دهد[5]
6.وبراي
كساني هم كه مي ميرند خير است،چون اگر صالح باشد، از اين سراى پيچيده در
بلاها و سختيها راحت مىشوند [و به منزل نعمت و راحتى مىرسند]واگر فاجر
هستند، از سويى باعث كاهش عذاب آخرت آنان است و از سوى ديگر باعث مىگردد
كه به فساد و فسق ادامه ندهند.[6]
كوتاه سخن اينكه آفرينشگر
والامرتبه، با حكمت و قدرت خود همه اين امور را به سود و مصلحت همه
مىگرداند. چنان كه اگر توفان، درختى يا نخلى را از ريشه در آورد سازنده
ماهر، آن را بر مىدارد و در جايهاى فراوان به كار مىگيرد.
تدبيرگر و حكيم عالم نيز چنين است. اگر بلاهاى جانى و مالى فرود آيد همه را به سود و مصلحت همه مردم مى گرداند.
همه مطالب برگرفته شده ازكتاب توحيد مفضل است
[1]
و باز قادر حكيم چون اين زمين را از براى تعيش انسان و حيوان قرار داده و
ساكن گردانيده تا ممكن باشد مردم را بر روى آن راه رفتن براى اعمال خود و
نشستن به جهت استراحت و خوابيدن به رفاهيّت و اعمال را نيكو و محكم به عمل
آوردن و اگر پيوسته زمين در زير ايشان متحرك و لرزان مىبود، نمىتوانستند
ابنيه و صناعات و تجارات و اشباه اينها را نيك به عمل آورند، بلكه عيش بر
آنها گوارا نبود. اگر پيوسته زمين در زير ايشان حركت مىكرد.
ثُمَّ
فَكِّرْ فِي خَلْقِ هَذِهِ الْأَرْضِ عَلَى مَا هِيَ عَلَيْهِ حِينَ
خُلِقَتْ رَاتِبَةً رَاكِنَةً فَتَكُونُ مَوْطِناً مُسْتَقَرّاً
لِلْأَشْيَاءِ فَيَتَمَكَّنُ النَّاسُ مِنَ السَّعْيِ عَلَيْهَا فِي
مَآرِبِهِمْ وَ الْجُلُوسِ عَلَيْهَا لِرَاحَتِهِمْ وَ النَّوْمِ
لِهُدُوئِهِمْ وَ الْإِتْقَانِ لِأَعْمَالِهِمْ فَإِنَّهَا لَوْ كَانَتْ
رَجْرَاجَةً مُنْكَفِئَةً لَمْ يَكُونُوا يَسْتَطِيعُونَ أَنْ يُتْقِنُوا
الْبِنَاءَ وَ النِّجَارَةَ وَ الصِّنَاعَةَ وَ مَا أَشْبَهَ ذَلِكَ بَلْ
كَانُوا لَا يَتَهَنَّوْنَ بِالعَيْشِ وَ الْأَرْضُ تَرْتَجُّ مِنْ
تَحْتِهِمْ توحيد المفضل ؛ ؛ ص143
[2]
براى اين حال عبرت بگير به آنچه به مردم مىرسد در هنگام زلزله با آن كه
اندك وقتى مىماند تا آن كه ترك منازل خود مىكنند و مىگريزند. وَ
اعْتَبِرْ ذَلِكَ بِمَا يُصِيبُ النَّاسَ حِينَ الزَّلَازِلِ عَلَى
قِلَّةِ مَكْثِهَا حَتَّى يَصِيرُوا إِلَى تَرْكِ مَنَازِلِهِمْ وَ
الْهَرَبِ عَنْهَا
[3] زلزله و اشباه آن موعظه و تخويفى است كه خدا مردم را به آن مىترساند تا منزجر گردند از معاصى
إِنَّ الزَّلْزَلَةَ وَ مَا أَشْبَهَهَا مَوْعِظَةٌ وَ تَرْهِيبٌ
يُرَهَّبُ بِهَا النَّاسُ لِيَرْعَوُوا وَ يَنْزِعُوا عَنِ الْمَعَاصِي
[4] وَ
كَذَلِكَ مَا يَنْزِلُ بِهِمْ مِنَ الْبَلَاءِ فِي أَبْدَانِهِمْ وَ
أَمْوَالِهِمْ يَجْرِي فِي التَّدْبِيرِ عَلَى مَا فِيهِ صَلَاحُهُمْ وَ
اسْتِقَامَتُهُمْ و هم چنين آنچه نازل مىگردد به ايشان از بلاها در بدنهاى ايشان و اموال ايشان براى صلاح و استقامت ايشان است در دنيا
[5]
و اگر صلاح يابند به عوض آنچه از ايشان فوت شده است در آخرت چيزى چند به
ايشان مىدهد كه هيچ چيز از امور دنيا معادل آن نمىتواند بود، و اگر مصلحت
او و ساير خلق در آن باشد كه عوض را در دنيا به او بدهد مىدهد. وَ
يُدَّخَرُ لَهُمْ إِنْ صَلَحُوا مِنَ الثَّوَابِ وَ الْعِوَضِ فِي
الْآخِرَةِ مَا لَا يَعْدِلُهُ شَيْءٌ مِنْ أُمُورِ الدُّنْيَا وَ
رُبَّمَا عُجِّلَ ذَلِكَ فِي الدُّنْيَا إِذَا كَانَ ذَلِكَ فِي الدُّنْيَا
صَلَاحاً لِلْعَامَّةِ وَ الْخَاصَّة
[6]
خداوند جلّ و علا در اين هم خير و صلاح هر دو گروه را نهاده است؛ زيرا
صالحان از اين سراى پيچيده در بلاها و سختيها راحت مىشوند [و به منزل نعمت
و راحتى مىرسند] فاجران و فاسدان نيز اگر بر اثر اين بلاها بميرند از
سويى باعث كاهش عذاب آخرت آنان است و از سوى ديگر باعث مىگردد كه به فساد و
فسق ادامه ندهند. إِنَّ اللَّهَ
جَعَلَ فِي هَذَا أَيْضاً صَلَاحاً لِلصِّنْفَيْنِ جَمِيعاً أَمَّا
الْأَبْرَارُ فَلِمَا لَهُمْ فِي مُفَارَقَةِ هَذِهِ الدُّنْيَا مِنَ
الرَّاحَةِ مِنْ تَكَالِيفِهَا وَ النَّجَاةِ مِنْ مَكَارِهِهَا وَ أَمَّا
الْفُجَّارُ فَلِمَا لَهُمْ فِي ذَلِكَ مِنْ تَمْحِيصِ أَوْزَارِهِمْ وَ
حَبْسِهِمْ عَنِ الِازْدِيَادِ مِنْهَا
توحيد المفضل، ص: 171